サンスクリット

भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् ।

व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते ॥

2.44

翻字

bhogaiśvaryaprasaktānāṃ tayāpahṛtacetasām |

vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

भोग आणि ऐश्वर्यात आसक्त असलेल्या, अशा भाषेने ज्यांचे मन हरण केले आहे, त्यांच्या ठायी निश्चयात्मक बुद्धी समाधीत स्थिर होत नाही.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

कर्मकांडवाद्यांविषयीच्या टीकेचा येथे निष्कर्ष येतो. ज्यांचे मन भोग आणि ऐश्वर्यात अडकले आहे, ते आकर्षक आश्वासनांनी भुलले आहेत, त्यांची बुद्धी कधीच एकाग्र होत नाही. समाधी म्हणजे मनाची पूर्ण स्थिरता आणि एकाग्रता. येथे या शब्दाचा अर्थ गाढ ध्यान किंवा केवळ मनाचे एका ध्येयावर स्थिर होणे असा लावला जातो. मुख्य मुद्दा असा की जोपर्यंत मन इच्छांनी विखुरलेले आहे, तोपर्यंत ते खोल सत्यावर टिकू शकत नाही. आसक्ती हीच एकाग्रतेतील सर्वात मोठी अडचण आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08