サンスクリット

अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् ।

सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥

2.34

翻字

akīrtiṃ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te'vyayām |

sambhāvitasya cākīrtirmaraṇādatiricyate ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

लोक तुझ्या चिरकाल टिकणाऱ्या अपकीर्तीविषयी बोलतील, आणि सन्मानित पुरुषासाठी अपकीर्ती मरणापेक्षाही वाईट असते.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

कृष्ण आता सामाजिक परिणामांचा उल्लेख करतो. अर्जुनाने युद्धातून माघार घेतली तर लोक कायम त्याच्या अपकीर्तीची चर्चा करतील. ज्याने आयुष्यभर सन्मान मिळवला आहे, त्याच्यासाठी अपमान मृत्यूपेक्षा कठीण असतो. हा युक्तिवाद काही वाचकांना फार लौकिक वाटतो, कारण त्यात लोकमताचा आधार घेतला आहे. पण त्या काळच्या समाजात कीर्ती म्हणजे केवळ प्रसिद्धी नव्हती, तर व्यक्तीच्या धर्मपालनाची सार्वजनिक साक्ष होती. कृष्ण येथे अर्जुनाच्या विविध पातळ्यांवर साद घालतो: तत्त्वज्ञान, धर्म आणि आता प्रतिष्ठा.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08