サンスクリット

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।

तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥

2.27

翻字

jātasya hi dhruvo mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca |

tasmādaparihārye'rthe na tvaṃ śocitumarhasi ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

कारण जो जन्मला त्याचा मृत्यू निश्चित आहे, आणि जो मेला त्याचा जन्म निश्चित आहे. म्हणून जे टाळता येत नाही त्याबद्दल तू शोक करू नयेस.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

कृष्ण येथे निसर्गाचा एक साधा नियम सांगतो: जन्मलेल्याला मरण अटळ आहे, आणि मेलेल्याला जन्म अटळ आहे. जे अपरिहार्य आहे, त्यासाठी दुःख करणे व्यर्थ आहे. हा युक्तिवाद आत्म्याच्या नित्यत्वाचा कोणताही सिद्धांत न मानणाऱ्यालाही पटण्यासारखा आहे. पहिला भाग, म्हणजे मृत्यूची अटळता, सर्वांच्या अनुभवाचा आहे; दुसरा भाग, म्हणजे पुनर्जन्म, त्या काळच्या सामान्य समजुतीवर आधारलेला आहे. अपरिहार्य गोष्टींचा स्वीकार हा मानसिक शांतीचा पाया आहे, असा व्यावहारिक संदेश या श्लोकातून मिळतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08