詩節 2.26
अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।
तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि ॥
翻字
atha cainaṃ nityajātaṃ nityaṃ vā manyase mṛtam |
tathāpi tvaṃ mahābāho naivaṃ śocitumarhasi ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
आणि जरी तू याला सतत जन्मणारा आणि सतत मरणारा मानलेस, तरीही हे महाबाहो, तू असा शोक करू नयेस.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
येथे कृष्ण युक्तिवादाची दिशा बदलतो. समजा, अर्जुनाला आत्म्याच्या नित्यत्वावर विश्वास नसेल, आणि तो जीव जन्मतो आणि मरतो असे मानत असेल, तरीही शोक करण्याचे कारण नाही. हा एक कुशल वादविवादाचा मार्ग आहे: विरोधी मत स्वीकारूनही निष्कर्ष तोच राहतो हे दाखवणे. अनेक भाष्यकारांनी येथे त्या काळातील भौतिकवादी विचारांचा संदर्भ पाहिला आहे, जे आत्म्याचे स्थायी अस्तित्व मान्य करत नव्हते. कृष्ण अर्जुनाला कोणत्याही तत्त्वज्ञानाच्या बंधनात न अडकवता शोकमुक्त करण्याचा प्रयत्न करतो.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08