詩節 2.20
न जायते म्रियते वा कदाचिन्
नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥
翻字
na jāyate mriyate vā kadācin
nāyaṃ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ |
ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo
na hanyate hanyamāne śarīre ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
हा कधीही जन्मत नाही आणि कधीही मरत नाही; एकदा असल्यानंतर तो पुन्हा नसणार असे होत नाही. अजन्मा, नित्य, शाश्वत आणि पुरातन असा हा, शरीर मारले गेले तरी मारला जात नाही.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
या श्लोकात आत्म्याचे स्वरूप सलग विशेषणांतून सांगितले आहे. तो अज आहे, म्हणजे जन्म न घेणारा; नित्य, म्हणजे सदैव असणारा; शाश्वत, म्हणजे कायमचा; आणि पुराण, म्हणजे प्राचीन असूनही नित्य नवा. शरीराच्या सहा अवस्था, म्हणजे जन्म, अस्तित्व, वाढ, बदल, क्षय आणि नाश, या आत्म्याला लागू होत नाहीत. हा श्लोक भारतीय विचारपरंपरेत अत्यंत प्रसिद्ध आहे आणि अनेकदा अंत्यविधीच्या वेळी आठवला जातो. शरीराचा नाश झाला तरी आत्मा अबाधित राहतो, हे गीतेचे मूलभूत आश्वासन आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08