サンスクリット

तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।

विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥

2.1

翻字

taṃ tathā kṛpayāviṣṭamaśrupūrṇākulekṣaṇam |

viṣīdantamidaṃ vākyamuvāca madhusūdanaḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

संजय म्हणाला: करुणेने ग्रासलेल्या, डोळे अश्रूंनी भरून व्याकूळ झालेल्या आणि विषादात बुडालेल्या त्या अर्जुनाला मधुसूदन असे म्हणाला.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

दुसरा अध्याय अर्जुनाच्या अवस्थेच्या वर्णनाने सुरू होतो. संजय त्याला करुणेने ग्रासलेला म्हणतो, जणू करुणा त्याच्यावर स्वार झाली आहे, त्याने ती स्वीकारलेली नाही. डोळ्यांत अश्रू, मनात विषाद, असा महान योद्धा आता पूर्णपणे खचला आहे. या क्षणी कृष्ण पहिल्यांदा खऱ्या अर्थाने बोलणार आहे. पहिल्या अध्यायात त्याने केवळ एक वाक्य उच्चारले होते. आता संवाद सुरू होतो, आणि गीतेची शिकवण याच अश्रूंच्या पार्श्वभूमीवर उलगडत जाते. दुःख हे येथे ज्ञानाचे प्रवेशद्वार ठरते.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08