तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।
विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥
翻字
taṃ tathā kṛpayāviṣṭamaśrupūrṇākulekṣaṇam |
viṣīdantamidaṃ vākyamuvāca madhusūdanaḥ ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
संजय बोले- उस प्रकार करुणा से व्याप्त और आँसुओं से पूर्ण तथा व्याकुल नेत्रों वाले शोकयुक्त उस अर्जुन के प्रति भगवान मधुसूदन ने यह वचन कहा
サイト運営者のシートより · ほか 1 件
संजय ने कहा: करुणा से घिरे, आँसुओं से भरी और व्याकुल आँखों वाले, विषाद में डूबे अर्जुन से मधुसूदन ने यह वचन कहा।
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · ほか 1 件
逐語訳
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
दूसरा अध्याय संजय के वचन से आरम्भ होता है, जो अंधे राजा धृतराष्ट्र को युद्धभूमि का दृश्य सुना रहे हैं। पहले अध्याय के अन्त में अर्जुन ने धनुष रख दिया था; यहाँ संजय बताते हैं कि वे करुणा से भरे, आँसुओं से भीगे और विषाद में डूबे हुए हैं। श्रीकृष्ण को मधुसूदन कहा गया है, अर्थात् मधु नामक असुर का संहार करने वाले। यह नाम संकेत देता है कि जो अब बोलने वाले हैं, वे विनाशकारी शक्तियों पर पहले भी विजय पा चुके हैं। उपदेश किसी पाठशाला में नहीं, बल्कि एक मनुष्य के टूटने के क्षण में आरम्भ होता है।
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08