サンスクリット

नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।

मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥

18.7

翻字

niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇo nopapadyate |

mohāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

नियत कर्माचा संन्यास योग्य नाही. मोहामुळे केलेल्या त्याच्या त्यागाला तामस म्हणतात.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

श्रीकृष्ण आता गुणांनुसार त्यागाचे वर्गीकरण करतात. आपले अनिवार्य कर्तव्य, नियत कर्म, सोडणे योग्य नाही. ते मोहातून सोडले जाते तेव्हा तो त्याग तामस असतो. हे अर्जुनाच्या शस्त्रे खाली ठेवण्याच्या मूळ इच्छेला थेट उद्देशून आहे. गोंधळातून कर्तव्य सोडणे संन्यासासारखे दिसू शकते, पण श्रीकृष्ण त्याला अंधाराचे, तमसाचे (तमस्) रूप म्हणतात, कारण ते प्रज्ञेतून नव्हे तर गैरसमजुतीतून उपजते. बाह्य रूप सारखे असले तरी मूळ हेतू त्याचा गुण ठरवतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08