詩節 18.59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥
翻字
yadahaṅkāramāśritya na yotsya iti manyase |
mithyaiṣa vyavasāyaste prakṛtistvāṃ niyokṣyati ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
अहंकाराचा आश्रय घेऊन मी लढणार नाही असे तू मानत असशील, तर तुझा हा निश्चय मिथ्या आहे; तुझी प्रकृतीच तुला त्यात लावेल.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
श्रीकृष्ण अर्जुनाच्या मूळ नकाराला सामोरे जातात. अहंकारातून त्याने न लढण्याचे ठरवले, तर त्याचा निश्चय खोटा आहे, कारण त्याची स्वतःची प्रकृती (प्रकृति) त्याला कर्म करायला भाग पाडेल. हा श्लोक जितका नैतिक तितकाच मानसशास्त्रीय आहे. अर्जुनाचा योद्धा स्वभाव स्वस्थ बसणार नाही; तात्पुरत्या गोंधळातून आलेला नकार त्याच्या खोल स्वभावासमोर टिकणार नाही. श्रीकृष्ण त्याला सांगत आहेत की खरा प्रश्न तो कर्म करेल की नाही हा नसून, तो समजुतीने कर्म करेल की नाही हा आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08