サンスクリット

विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।

परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥

18.38

翻字

viṣayendriyasaṃyogādyattadagre'mṛtopamam |

pariṇāme viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

アンヴァヤ(散文語順)

विषयेन्द्रियसंयोगात् यत् तत् अग्रे अमृतोपमं, परिणामे विषम् इव, तत् सुखं राजसं स्मृतम्।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

राजसं सुखं विषयाणाम् इन्द्रियैः संयोगात् उत्पद्यते। तत् आदौ अमृतोपमं, परिणामे विषम् इव। पूर्वश्लोकस्य बिम्बः विपरीतः क्रियते। इन्द्रियसुखानि क्षणं मधुराणि, किन्तु तृष्णां व्यसनं क्षीणतां च अवशेषयन्ति। प्रेयः प्रारम्भे सुखदं, अन्ते दुःखदम् इति कठोपनिषदः भेदः अत्र प्रतिध्वनति।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08