サンスクリット

सुखं त्विदानीं त्रिविधं श‍ृणु मे भरतर्षभ ।

अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥

18.36

翻字

sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śa‍ṛṇu me bharatarṣabha |

abhyāsādramate yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

हे भरतश्रेष्ठा, आता तीन प्रकारचे सुख माझ्याकडून ऐक: ज्यात अभ्यासाने माणूस रमतो आणि दुःखाच्या अंताला पोहोचतो,

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

या मालिकेत विश्लेषिलेल्या गुणांपैकी शेवटचा विषय, सुख, याकडे श्रीकृष्ण आता वळतात. अभ्यासाने ज्याचा आनंद घेता येतो आणि ज्यात दुःखाचा अंत सापडतो, अशा सुखाचे वर्णन ते सुरू करतात. वाक्य पुढील श्लोकात चालू राहते. अभ्यासाचा (अभ्यास) उल्लेख महत्त्वाचा आहे: उच्च सुख अपघाताने गवसत नाही, तर काळाच्या ओघात जोपासले जाते. प्रत्येक कर्मामागे वाहणाऱ्या मानवी आकांक्षेला, दुःखापासून मुक्त होण्याच्या इच्छेलाही, हा श्लोक प्रतिसाद देतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08