サンスクリット

यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।

क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥

18.24

翻字

yattu kāmepsunā karma sāhaṅkāreṇa vā punaḥ |

kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

पण जे कर्म कामनांची इच्छा धरणाऱ्याकडून किंवा अहंकारी माणसाकडून मोठ्या आयासाने केले जाते, त्याला राजस म्हणतात.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

राजस कर्म इच्छा भागवू पाहणाऱ्याकडून किंवा अहंकारातून कर्म करणाऱ्याकडून केले जाते, आणि त्यात मोठा ताण असतो. हा श्लोक दाखवतो की नुसता प्रयत्न हा सद्गुण नाही. वासना आणि आत्मगौरवाने चाललेले कर्म अनेकदा थकवणारे असते, कारण ते परिणामांशी आणि मान्यतेच्या गरजेशी बांधलेले असते. सात्त्विक कर्माशी फरक किती केले यात नसून, ते ज्या भावनेतून आणि आंतरिक अवस्थेतून उपजते त्यात आहे. म्हणून प्रश्न कष्टाचा नसून हेतूचा आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08