詩節 16.7
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥
翻字
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ |
na śaucaṃ nāpi cācāro na satyaṃ teṣu vidyate ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
आसुरी स्वभावाचे लोक प्रवृत्ती आणि निवृत्ती जाणत नाहीत. त्यांच्यात ना शुचिता असते, ना सदाचार, ना सत्य.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
आसुरी स्वभावाचे वर्णन विवेकाच्या अपयशाने सुरू होते. असे लोक प्रवृत्ती आणि निवृत्ती, म्हणजे कर्मात गुंतण्याचे आणि त्यापासून माघार घेण्याचे योग्य प्रसंग, समजत नाहीत. ती जाण नसल्याने त्यांच्यात शुद्धता, सदाचार आणि सत्यता नसते. हा श्लोक सुचवतो की नैतिक अधःपतनाची सुरुवात काय करावे आणि काय टाळावे याविषयीच्या गोंधळाने होते. अर्जुनही अशाच गोंधळात सुरुवातीला होता, पण त्याचा गोंधळ उदासीनतेतून नव्हे तर सद्सद्विवेकातून उपजला होता. हा फरक महत्त्वाचा आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08