サンスクリット

उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।

परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः ॥

13.23

翻字

upadraṣṭānumantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ |

paramātmeti cāpyukto dehe'sminpuruṣaḥ paraḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

アンヴァヤ(散文語順)

अस्मिन् देहे परः पुरुषः उपद्रष्टा अनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः परमात्मा इति च अपि उक्तः।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

देहे स्थितं परमं तत्त्वं भगवान् बहुभिः नामभिः निर्दिशति, उपद्रष्टा समीपे स्थित्वा साक्षी, अनुमन्ता अनुमतिदाता, भर्ता, भोक्ता, महेश्वरः, परमात्मा च। अयं परः पुरुषः पूर्वश्लोके उक्तात् बद्धात् पुरुषात् भिन्नः वा अभिन्नः वा इति विवादः। जीवः एव स्वरूपेण परमात्मा इति एके, जीवात् भिन्नः अन्तर्यामी इति अपरे।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08