詩節 13.17
अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् ।
भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च ॥
翻字
avibhaktaṃ ca bhūteṣu vibhaktamiva ca sthitam |
bhūtabhartṛ ca tajjñeyaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
ते अविभक्त असूनही प्राण्यांमध्ये विभागल्यासारखे स्थित आहे. ते प्राण्यांचे भरण करणारे, त्यांना गिळणारे आणि त्यांना उत्पन्न करणारे म्हणून जाणावे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
ब्रह्म अविभक्त आहे, तरी ते विभागलेले, जणू प्रत्येक प्राण्यात वेगवेगळे उपस्थित असल्यासारखे वाटते. अनेक वाचक याची तुलना आकाशाशी करतात, जे वेगवेगळ्या खोल्यांच्या भिंतींनी विभागल्यासारखे वाटते तरी एकच राहते. ब्रह्माला तीन भूमिकांतही ओळखले आहे: प्राण्यांना धारण करणारा, त्यांना आत्मसात करणारा, आणि त्यांना उत्पन्न करणारा. या गीतेत सर्वत्र आढळणाऱ्या धारण, लय आणि सृष्टी या चक्राशी जुळतात. गिळणारी भूमिका आधीच्या अध्यायांतील दर्शनाची आठवण करून देते, पण आता अग्नी आणि दाढांच्या प्रतिमांऐवजी शांत तात्त्विक भाषेत वर्णिली आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08