サンスクリット

द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।

जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥

10.36

翻字

dyūtaṃ chalayatāmasmi tejastejasvināmaham |

jayo'smi vyavasāyo'smi sattvaṃ sattvavatāmaham ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

छल करणाऱ्यांमध्ये मी द्यूत आहे; तेजस्वींचे तेज मी आहे. मी विजय आहे, मी निश्चय आहे, सत्त्वशीलांचे सत्त्व मी आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

या श्लोकात एक धक्का आहे. फसवणूक करणाऱ्यांमध्ये श्रीकृष्ण जुगार, म्हणजे फाशांचा खेळ आहेत. अर्जुनासाठी हे उदाहरण वेदनादायक आहे, कारण कपटाने खेळलेल्या द्यूतानेच पांडवांचे राज्य गेले आणि त्यातूनच हे युद्ध उभे राहिले. याचा अर्थ कपटाला मान्यता असा नाही; अर्थ असा की कपटाची सर्वांत प्रबळ रूपेही शेवटी दिव्य असलेल्या शक्तीवरच अवलंबून असतात. मग श्लोक तेज, विजय, दृढ निश्चय आणि सज्जनांचे सत्त्व यांकडे वळतो. अध्यायाच्या आरंभाप्रमाणे प्रकाश आणि छाया पुन्हा शेजारी ठेवल्या आहेत.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08