サンスクリット

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।

याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥

10.16

翻字

vaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ |

yābhirvibhūtibhirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

アンヴァヤ(散文語順)

याभिः विभूतिभिः त्वम् इमान् लोकान् व्याप्य तिष्ठसि, दिव्याः आत्मविभूतयः अशेषेण वक्तुम् अर्हसि हि।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

इदानीम् अर्जुनः प्रार्थयते। यतः भगवान् एव स्वं जानाति, अतः सः एव स्वाः दिव्याः विभूतीः वक्तुं शक्नोति, याभिः इमान् लोकान् व्याप्य तिष्ठति। व्याप्य इति पदम् आकाशवत् प्रकाशवत् वा सर्वत्र प्रसरणं सूचयति। अशेषेण इति याचनं उत्सुकं किञ्चित् असाध्यं च, यथा भगवान् अग्रे मृदु बोधयिष्यति। एषा प्रार्थना अध्यायं सामान्यवचनेभ्यः मनसा ग्राह्याणि दृष्टान्तवचनानि प्रति नयति।

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08