サンスクリット

एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।

सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥

1.24

翻字

evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata |

senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: భారతా, గుడాకేశుడు ఇలా చెప్పగా, హృషీకేశుడు ఆ శ్రేష్ఠమైన రథాన్ని రెండు సైన్యాల మధ్య నిలిపి,

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

సంజయుడు మళ్ళీ కథనం చేపడతాడు. అర్జునుడిని గుడాకేశుడు, నిద్రను జయించినవాడు అని పిలుస్తారు; ఇది అతని జాగరూకతకూ క్రమశిక్షణకూ గుర్తు. కృష్ణుడు మళ్ళీ హృషీకేశుడు, ఇంద్రియాలకు ప్రభువు. నిద్రను జయించినవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు అనే ఈ రెండు పేర్లు కలిసి తగినట్టుగా ఉన్నాయి. అడిగినట్టే కృష్ణుడు రథాన్ని సైన్యాల మధ్య ఖాళీ నేలలోకి నడిపిస్తాడు. వాక్యం తర్వాతి శ్లోకంలో కొనసాగుతుంది.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08