サンスクリット

द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।

सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥

1.18

翻字

drupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate |

saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

हे पृथ्वीपते, द्रुपद आणि द्रौपदीचे पुत्र, तसेच महाबाहू सुभद्रापुत्र, या सर्वांनी चहूबाजूंनी आपापले शंख फुंकले.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

पांडव पक्षाचा शंखनाद येथे पूर्ण होतो. संजय धृतराष्ट्राला पृथ्वीपते असे संबोधतो. हे संबोधन आदराचे असले तरी त्यात एक कारुण्यही आहे, कारण ज्या राज्यासाठी हे युद्ध होत आहे, त्याचा स्वामी स्वतः रणभूमी पाहू शकत नाही. द्रुपद, द्रौपदीचे पुत्र आणि अभिमन्यू या सर्वांचे शंख चहूबाजूंनी घुमतात. आपापले हा शब्द दाखवतो की प्रत्येक वीर स्वतःच्या निर्धाराने युद्धात उतरला आहे, कोणाच्याही दबावाने नव्हे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08