サンスクリット

काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।

धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥

1.17

翻字

kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |

dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

परम धनुर्धर काशीराज आणि महारथी शिखंडी, धृष्टद्युम्न, विराट आणि अपराजित सात्यकी;

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

हा श्लोक पुढच्या श्लोकाशी जोडलेला आहे आणि पांडव पक्षातील इतर वीरांची नावे सांगतो, ज्यांनी आपापले शंख फुंकले. शिखंडीचा उल्लेख महत्त्वाचा आहे, कारण पुढे भीष्मांच्या पतनात त्याची भूमिका निर्णायक ठरते. धृष्टद्युम्न हा पांडव सेनेचा सेनापती आहे. सात्यकीला अपराजित म्हटले आहे, म्हणजे कधीही न हरलेला. संजय अशा रीतीने धृतराष्ट्राला दाखवतो की पांडवांच्या बाजूने किती पराक्रमी मित्र उभे आहेत, आणि त्याच्या पुत्रांचा मार्ग किती कठीण आहे.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08