詩節 1.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥
翻字
aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
アンヴァヤ（散文語順）
तत् भीष्माभिरक्षितम् अस्माकं बलम् अपर्याप्तम्, एतेषां तु भीमाभिरक्षितम् इदं बलं पर्याप्तम्।
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
अयं श्लोकः विवादास्पदः। अपर्याप्तं पर्याप्तम् इति पदयोः अर्थः द्विधा गृह्यते। एके वदन्ति अस्माकं बलम् अपरिमितम्, तेषां तु परिमितम्, इति गर्ववचनम्। अन्ये वदन्ति अस्माकं बलम् अपर्याप्तम्, तेषां तु पर्याप्तम्, इति भयवचनम्। भीष्मः उभयपक्षस्नेही इति तस्य रक्षणे शङ्का, भीमः तु निष्ठावान् इति वा। उभयथा अपि दुर्योधनस्य मनसि अस्थैर्यम् एव लक्ष्यते।
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08