श्लोक 4.39
श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः ।
ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥
लिप्यंतरण
śraddhāvā~llabhate jñānaṃ tatparaḥ saṃyatendriyaḥ |
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati ||
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
जितेन्द्रिय, साधनपरायण और श्रद्धावान मनुष्य ज्ञान को प्राप्त होता है तथा ज्ञान को प्राप्त होकर वह बिना विलम्ब के- तत्काल ही भगवत्प्राप्तिरूप परम शान्ति को प्राप्त हो जाता है
मूल तालिका से · +1 और
श्रद्धावान, उसमें तत्पर और इन्द्रियों को वश में रखने वाला व्यक्ति ज्ञान प्राप्त करता है, और ज्ञान पाकर शीघ्र ही परम शान्ति को प्राप्त होता है।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 और
शब्दार्थ
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
श्रीकृष्ण तीन गुण बताते हैं जो ज्ञान तक ले जाते हैं: श्रद्धा, अर्थात् विश्वास; तत्परता, अर्थात् लक्ष्य के प्रति एकनिष्ठ लगन; और इन्द्रियों पर नियंत्रण। इनसे ज्ञान प्राप्त होता है, और ज्ञान के साथ शीघ्र ही परम शान्ति आती है। यह श्लोक विश्वास के भीतरी भाव को व्यावहारिक अनुशासन से जोड़ता है। यहाँ श्रद्धा अंधविश्वास नहीं, बल्कि एक आश्वस्त खुलापन है जो व्यक्ति को लगे रहने की शक्ति देता है। शान्ति का यह वचन उस उथल-पुथल का उत्तर है जिसमें अर्जुन ने आरम्भ किया था, और उनके वर्तमान शोक से परे की अवस्था प्रस्तुत करता है।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08