श्लोक 18.9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥
लिप्यंतरण
kāryamityeva yatkarma niyataṃ kriyate'rjuna |
saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttviko mataḥ ||
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
हे अर्जुन! जो शास्त्रविहित कर्म करना कर्तव्य है- इसी भाव से आसक्ति और फल का त्याग करके किया जाता है- वही सात्त्विक त्याग माना गया है
मूल तालिका से · +1 और
हे अर्जुन, जब नियत कर्म केवल यह मानकर किया जाता है कि यह करना ही चाहिए, आसक्ति और फल छोड़कर, तो वह त्याग सात्त्विक माना गया है।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 और
शब्दार्थ
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
सात्त्विक त्याग वह है जब व्यक्ति अपना नियत कर्तव्य केवल इसलिए करता है कि उसे करना चाहिए, और आसक्ति तथा फल की इच्छा छोड़ देता है। यही वह त्याग है जिसकी प्रेरणा श्रीकृष्ण आरम्भ से देते आए हैं। कर्म चलता रहता है; जो छोड़ा जाता है वह पकड़ है। यह श्लोक अध्याय में पहले बताई गई बहस को सुलझा देता है: सच्चा त्यागी वह नहीं जो कर्म करना बन्द कर दे, बल्कि वह है जो बिना बँधे कर्म करता है।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08