संस्कृत

दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।

अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥

16.4

लिप्यंतरण

dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |

ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm ||

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

हे पार्थ! दम्भ, घमण्ड और अभिमान तथा क्रोध, कठोरता और अज्ञान भी- ये सब आसुरी सम्पदा को लेकर उत्पन्न हुए पुरुष के लक्षण हैं

मूल तालिका से · +1 और

शब्दार्थ

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

एक ही छोटे श्लोक में श्रीकृष्ण आसुरी सम्पदा का नाम लेते हैं: दम्भ, घमण्ड, अभिमान, क्रोध, कठोरता और अज्ञान। दैवी गुणों की लम्बी सूची से यह अन्तर जान-बूझकर है। आसुरी लक्षण गिनती में कम हैं पर शक्तिशाली हैं, और सबकी जड़ अपने आप को बढ़ा-चढ़ाकर देखने में है। आसुर शब्द देवों और असुरों के संघर्ष की पुरानी कथाओं से आता है, पर यहाँ यह अलौकिक प्राणियों का नहीं, बल्कि मानव स्वभाव की प्रवृत्तियों का वर्णन करता है।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08