संस्कृत

पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।

व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥

1.3

लिप्यंतरण

paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm |

vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā ||

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

हे आचार्य! आपके बुद्धिमान्‌ शिष्य द्रुपदपुत्र धृष्टद्युम्न द्वारा व्यूहाकार खड़ी की हुई पाण्डुपुत्रों की इस बड़ी भारी सेना को देखिए

मूल तालिका से · +1 और

शब्दार्थ

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

दुर्योधन द्रोण को पाण्डव सेना दिखाते हैं और उसके व्यूह-रचयिता का नाम लेते हैं: धृष्टद्युम्न, जो राजा द्रुपद के पुत्र हैं। इस बात में एक चुभन है। द्रुपद का कभी द्रोण से अपमान हुआ था, और उन्होंने ऐसा पुत्र पाने के लिए यज्ञ किया था जो द्रोण का वध करे। धृष्टद्युम्न वही पुत्र हैं, फिर भी द्रोण ने उन्हें युद्धकला सिखाई थी। आपका बुद्धिमान शिष्य कहकर दुर्योधन संकेत करते हैं कि गुरु की उदारता ने ही शत्रु को शस्त्र दिए हैं, शायद इस आशा में कि द्रोण का संकल्प पाण्डवों के विरुद्ध और दृढ़ हो।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08