संस्कृत

योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।

धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥

1.23

लिप्यंतरण

yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ |

dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ ||

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

दुर्बुद्धि दुर्योधन का युद्ध में हित चाहने वाले जो-जो ये राजा लोग इस सेना में आए हैं, इन युद्ध करने वालों को मैं देखूँगा

मूल तालिका से · +1 और

शब्दार्थ

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

अर्जुन जोड़ते हैं कि वे उन लोगों को देखना चाहते हैं जो दुर्योधन के लिए लड़ने आए हैं, जिन्हें वे दुर्बुद्धि अर्थात् दूषित बुद्धि वाला कहते हैं। इस समय उनकी दृष्टि स्पष्ट और आत्मविश्वासी है: विरोधी सेना एक अन्यायी की सेवा कर रही है, और वे उसका सामना करने को तैयार हैं। बुद्धि शब्द आगे उपदेश में केन्द्रीय बनेगा, और यहाँ वह पहली बार अपने बिगड़े रूप में आता है। यह श्लोक मोड़ से ठीक पहले अर्जुन की मनःस्थिति दर्ज करता है, जब वे संघर्ष को अभी भी न्याय और अन्याय के बीच का मानते हैं।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08