Sanskrit

यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।

तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥

9.6

Translittération

yathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān |

tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

जैसे आकाश से उत्पन्न सर्वत्र विचरने वाला महान्‌ वायु सदा आकाश में ही स्थित है, वैसे ही मेरे संकल्प द्वारा उत्पन्न होने से संपूर्ण भूत मुझमें स्थित हैं, ऐसा जान

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

इस विरोधाभास को समझाने के लिए श्रीकृष्ण एक चित्र देते हैं। महान वायु सर्वत्र चलती है, फिर भी सदा आकाश में स्थित रहती है। आकाश वायु को धारण करता है, पर न उससे विचलित होता है, न उससे बँधता है। उसी प्रकार सब प्राणी श्रीकृष्ण में स्थित हैं। यह चित्र आत्मीयता और स्वतंत्रता दोनों को व्यक्त करता है: प्राणी दिव्य सत्ता के भीतर हैं, फिर भी उनकी गति दिव्य सत्ता को प्रभावित नहीं करती। यह उन कई प्राकृतिक चित्रों में से एक है जिनसे गीता ईश्वर और जगत के सम्बन्ध का वर्णन करती है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08