Sanskrit

ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं

क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।

एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना

गतागतं कामकामा लभन्ते ॥

9.21

Translittération

te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ

kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti |

evaṃ trayīdharmamanuprapannā

gatāgataṃ kāmakāmā labhante ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

वे उस विशाल स्वर्गलोक को भोगकर पुण्य क्षीण होने पर मृत्यु लोक को प्राप्त होते हैं। इस प्रकार स्वर्ग के साधनरूप तीनों वेदों में कहे हुए सकामकर्म का आश्रय लेने वाले और भोगों की कामना वाले पुरुष बार-बार आवागमन को प्राप्त होते हैं, अर्थात्‌ पुण्य के प्रभाव से स्वर्ग में जाते हैं और पुण्य क्षीण होने पर मृत्युलोक में आते हैं

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

विशाल स्वर्गलोक को भोगने के बाद, जब उनका पुण्य समाप्त हो जाता है, ये कर्मकाण्डी मृत्युलोक में लौट आते हैं। तीनों वेदों के धर्म का पालन करते हुए और भोगों की कामना करते हुए वे केवल आवागमन, अर्थात् आना-जाना, पाते हैं। यह श्लोक वेद का खण्डन नहीं, बल्कि उसके पुरस्कारों को अन्तिम लक्ष्य मानने के विरुद्ध चेतावनी है। स्वर्ग एक अस्थायी ठहराव है, जिसका मूल्य ऐसे पुण्य से चुकाया जाता है जो समाप्त हो जाता है। कामनाओं की कामना वाक्यांश उस जीवन की बेचैनी को पकड़ता है जो सदा अगले भोग की खोज में रहता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08