Sanskrit

मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।

हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥

9.10

Translittération

mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram |

hetunānena kaunteya jagadviparivartate ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Anvaya (ordre en prose)

हे कौन्तेय, मया अध्यक्षेण प्रकृतिः सचराचरं सूयते। अनेन हेतुना जगत् विपरिवर्तते।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

मम अध्यक्षतायां प्रकृतिः चराचरं जगत् उत्पादयति। अनेन कारणेन जगत् परिवर्तते। ईश्वरः साक्षात् कर्ता न, अपि तु अधिष्ठाता, तस्य सान्निध्येन प्रकृतिः क्रियाशीला भवति। यथा सूर्यस्य सान्निध्येन लोकाः कार्याणि कुर्वन्ति, सूर्यः तु निष्क्रियः इव। अनेन पूर्वश्लोकस्य अलिप्तत्वं स्पष्टीक्रियते।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08