Sanskrit

अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।

भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥

8.3

Translittération

akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate |

bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasaṃjñitaḥ ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

श्री भगवान ने कहा- परम अक्षर 'ब्रह्म' है, अपना स्वरूप अर्थात जीवात्मा 'अध्यात्म' नाम से कहा जाता है तथा भूतों के भाव को उत्पन्न करने वाला जो त्याग है, वह 'कर्म' नाम से कहा गया है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण संक्षिप्त परिभाषाएँ देते हैं। ब्रह्म परम अक्षर, अर्थात् अविनाशी, है। अध्यात्म उसका अपना भाव है जो हर एक में निवास करता है, अर्थात् भीतरी स्व या मूल स्वभाव। कर्म विसर्ग है, अर्थात् वह सृजनात्मक प्रवाह जो प्राणियों को अस्तित्व में लाता है। व्याख्याकार इन संक्षिप्त वाक्यांशों का विस्तार अलग-अलग ढंग से करते हैं, और कुछ विसर्ग को उस यज्ञीय आहुति के रूप में पढ़ते हैं जो जीवन को पोषित करती है। यह श्लोक कर्म को ब्रह्माण्डीय सृजन के रूप में देखता है, जो पहले के अध्यायों में चर्चित मानवीय कर्मों से व्यापक अर्थ है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08