Sanskrit

प्रयाणकाले मनसाऽचलेन

भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।

भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्

स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥

8.10

Translittération

prayāṇakāle manasā'calena

bhaktyā yukto yogabalena caiva |

bhruvormadhye prāṇamāveśya samyak

sa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

वह भक्ति युक्त पुरुष अन्तकाल में भी योगबल से भृकुटी के मध्य में प्राण को अच्छी प्रकार स्थापित करके, फिर निश्चल मन से स्मरण करता हुआ उस दिव्य रूप परम पुरुष परमात्मा को ही प्राप्त होता है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

वाक्य मृत्यु के समय की साधना के साथ पूरा होता है। प्रयाण के क्षण में अचल मन से, भक्ति से युक्त और योगबल से दृढ़ होकर, साधक प्राण को भौंहों के बीच भली-भाँति स्थापित करता है और इस प्रकार परम दिव्य पुरुष को प्राप्त होता है। यह श्लोक भक्ति को योग की विधि के साथ जोड़ता है, और एक ऐसी परम्परा को मानकर चलता है जिसमें मृत्यु के समय प्राण और ध्यान को ऊपर की ओर ले जाया जाता है। विभिन्न सम्प्रदाय इस विधि को अलग-अलग समझाते हैं, पर सब इसे अनुशासित जीवन की परिणति मानते हैं।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08