Sanskrit

सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।

साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥

6.9

Translittération

suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu |

sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

सुहृद् (स्वार्थ रहित सबका हित करने वाला), मित्र, वैरी, उदासीन (पक्षपातरहित), मध्यस्थ (दोनों ओर की भलाई चाहने वाला), द्वेष्य और बन्धुगणों में, धर्मात्माओं में और पापियों में भी समान भाव रखने वाला अत्यन्त श्रेष्ठ है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

समता अब वस्तुओं से आगे बढ़कर लोगों तक पहुँचती है। श्रीकृष्ण सम्बन्धों की एक लम्बी सूची देते हैं: हितैषी, मित्र, शत्रु, उदासीन, मध्यस्थ, द्वेष के पात्र, सम्बन्धी, साधु और पापी। जो इन सबके प्रति समान बुद्धि रखता है, उसे सबसे श्रेष्ठ कहा गया है। यह अच्छे और बुरे के नैतिक भेद को अनदेखा करने का आह्वान नहीं है। यह भीतरी प्रतिक्रिया में व्यक्तिगत राग और द्वेष से मुक्ति का वर्णन है। सम्बन्धियों के बीच हो रहे युद्ध के सन्दर्भ में यह श्लोक अर्जुन के लिए विशेष अर्थ रखता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08