Sanskrit

यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।

ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥

6.26

Translittération

yato yato niścarati manaścañcalamasthiram |

tatastato niyamyaitadātmanyeva vaśaṃ nayet ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਭਟਕ ਕੇ ਜਾਵੇ, ਉੱਥੋਂ-ਉੱਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸ ਕਰੇ।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

ਇਹ ਸਲੋਕ ਧਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਮਨ ਭਟਕੇਗਾ, ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਭੱਜ ਜਾਵੇ, ਉੱਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਕੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਣਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨ ਕਦੇ ਨਾ ਭਟਕੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਮੋੜ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੋੜਨਾ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08