Sanskrit

तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् ।

स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥

6.23

Translittération

taṃ vidyād duḥkhasaṃyogaviyogaṃ yogasaṃjñitam |

sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇṇacetasā ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Anvaya (ordre en prose)

तं दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितं विद्यात्। सः योगः निश्चयेन अनिर्विण्णचेतसा योक्तव्यः।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

दुःखस्य संयोगात् वियोगः एव योगः इति जानीयात्। सः योगः दृढनिश्चयेन, निर्वेदरहितेन उत्साहयुक्तेन चित्तेन अभ्यसनीयः। योगस्य नूतना परिभाषा, दुःखसंयोगवियोगः। सामान्यतः योगः संयोगः, किन्तु अत्र दुःखात् वियोगः। अनिर्विण्णचेतसा इति अभ्यासे खेदं विना। दुःखसंयोगः एव संसारः, तस्मात् वियोगः मुक्तिः। अभ्यासे निर्वेदः एव साधनायाः प्रबलः विघ्नः।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08