Sanskrit

यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।

यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥

6.20

Translittération

yatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevayā |

yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani tuṣyati ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

योग के अभ्यास से निरुद्ध चित्त जिस अवस्था में उपराम हो जाता है और जिस अवस्था में परमात्मा के ध्यान से शुद्ध हुई सूक्ष्म बुद्धि द्वारा परमात्मा को साक्षात करता हुआ सच्चिदानन्दघन परमात्मा में ही सन्तुष्ट रहता है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

यह श्लोक एक लम्बे वाक्य का आरम्भ है जो अगले कई श्लोकों तक चलता है और उस अवस्था का वर्णन करता है जिसे योग कहा जाना है। जब निरन्तर अभ्यास से रोका गया चित्त शान्त हो जाता है, और जब साधक आत्मा से आत्मा को देखते हुए आत्मा में ही संतुष्ट रहता है, तब एक नए प्रकार की पूर्णता प्रकट होती है। आत्मा शब्द की पुनरावृत्ति फिर बताती है कि किसी बाहरी वस्तु की आवश्यकता नहीं। परम्पराएँ आत्मा के इस दर्शन को अलग-अलग ढंग से समझाती हैं, पर सब मानती हैं कि यह कोई विचार नहीं, बल्कि प्रत्यक्ष भीतरी पहचान है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08