Sanskrit

समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।

सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥

6.13

Translittération

samaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ |

samprekṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

काया, सिर और गले को समान एवं अचल धारण करके और स्थिर होकर, अपनी नासिका के अग्रभाग पर दृष्टि जमाकर, अन्य दिशाओं को न देखता हुआ

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण अब आसन की मुद्रा बताते हैं। शरीर, सिर और गर्दन एक सीधी रेखा में, अचल और स्थिर रहें। दृष्टि नासिका के अग्रभाग पर टिकी रहे और आँखें किसी दिशा में न भटकें। व्याख्याकारों में मतभेद है कि इसका अर्थ सचमुच नाक की नोक को देखना है या आँखों को अधखुला रखकर नीचे की ओर टिकाना, पर उद्देश्य स्पष्ट है: दृष्टि को मन को बाहर खींचने से रोकना। यह श्लोक एक वाक्य आरम्भ करता है जो अगले श्लोक में पूरा होता है और ध्यान करने वाले का समग्र चित्र देता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08