Sanskrit

ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।

ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥

4.24

Translittération

brahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam |

brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

जिस यज्ञ में अर्पण अर्थात स्रुवा आदि भी ब्रह्म है और हवन किए जाने योग्य द्रव्य भी ब्रह्म है तथा ब्रह्मरूप कर्ता द्वारा ब्रह्मरूप अग्नि में आहुति देना रूप क्रिया भी ब्रह्म है- उस ब्रह्मकर्म में स्थित रहने वाले योगी द्वारा प्राप्त किए जाने योग्य फल भी ब्रह्म ही हैं

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

यह श्लोक, जो प्रायः भोजन से पहले बोला जाता है, यज्ञ के हर अंग को ब्रह्म के रूप में देखता है। अर्पण की क्रिया, हवि, अग्नि, अर्पण करने वाला और प्राप्त होने वाला लक्ष्य, सब ब्रह्म हैं। कुछ परम्पराएँ इसे अद्वैत की दृष्टि मानती हैं, जिसमें सभी भेद एक ही सत्य के रूप में दिखते हैं। अन्य इसे कर्म के हर तत्त्व में दिव्य की उपस्थिति देखने के रूप में पढ़ती हैं। दोनों अर्थों में यह श्लोक दिखाता है कि ऐसी सजगता से किया गया कर्म अब बन्धन का स्रोत नहीं, बल्कि सर्वोच्च की सीधी अभिव्यक्ति बन जाता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08