Verset 3.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥
Translittération
indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
ઇન્દ્રિયો, મન અને બુદ્ધિ તેનું નિવાસસ્થાન કહેવાય છે. તેમના દ્વારા તે જ્ઞાનને ઢાંકીને દેહધારીને મોહિત કરે છે.
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે કામ ક્યાં વસે છે: ઇન્દ્રિયો, મન (મન) અને બુદ્ધિ (બુદ્ધિ)માં. આ તેના કિલ્લા છે. ત્યાંથી તે જ્ઞાનને ઢાંકે છે અને દેહધારીને ગૂંચવે છે. આ શ્લોક વ્યવહારુ છે, જાણે કોઈ સેનાપતિ બતાવે કે શત્રુએ ક્યાં મોરચો બાંધ્યો છે. જો કામ ઇન્દ્રિયો, મન અને બુદ્ધિ દ્વારા કામ કરે છે, તો તેની સામેની લડાઈ ત્યાં જ લડવાની છે. તે એ પણ બતાવે છે કે ત્રણેમાં સૌથી ઉચ્ચ બુદ્ધિ પણ, સાવધાની ન હોય તો, તેના કબજામાં આવી શકે.
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08