Sanskrit

कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः

पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेताः ।

यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे

शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ॥

2.7

Translittération

kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ

pṛcchāmi tvāṃ dharmasammūḍhacetāḥ |

yacchreyaḥ syānniścitaṃ brūhi tanme

śiṣyaste'haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

इसलिए कायरता रूप दोष से उपहत हुए स्वभाव वाला तथा धर्म के विषय में मोहित चित्त हुआ मैं आपसे पूछता हूँ कि जो साधन निश्चित कल्याणकारक हो, वह मेरे लिए कहिए क्योंकि मैं आपका शिष्य हूँ, इसलिए आपके शरण हुए मुझको शिक्षा दीजिए

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

यह आरम्भिक दृश्य का निर्णायक मोड़ है। अर्जुन अपनी दशा का स्वयं निदान करते हैं: उनका स्वभाव कार्पण्य, अर्थात् मन की दीनता, के दोष से दब गया है और धर्म के विषय में उनका चित्त मोहित है। वे सांत्वना नहीं, वह माँगते हैं जो सचमुच कल्याणकारी है, अर्थात् श्रेयस्, और उसे निश्चित रूप में सुनना चाहते हैं। फिर वे स्वयं को शिष्य घोषित करके शरण लेते हैं। इसी श्लोक से सारथी और मित्र का सम्बन्ध गुरु और शिष्य के सम्बन्ध में बदल जाता है, और वास्तविक उपदेश सम्भव होता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08