Verset 2.58
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥
Translittération
yadā saṃharate cāyaṃ kūrmo'ṅgānīva sarvaśaḥ |
indriyāṇīndriyārthebhyastasya prajñā pratiṣṭhitā ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
जसरी कछुवाले आफ्ना अङ्ग चारैतिरबाट भित्र तान्छ, त्यसरी नै जब ऊ इन्द्रियहरूलाई तिनका विषयबाट पूर्ण रूपमा फर्काउँछ, उसको बुद्धि स्थिर हुन्छ।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
कृष्ण आफ्ना अङ्ग चारैतिरबाट भित्र तान्ने कछुवाको उपमा दिनुहुन्छ। त्यसैगरी स्थिर बुद्धि भएको मानिसले आवश्यक पर्दा इन्द्रियहरूलाई तिनका विषयबाट पूर्ण रूपमा फर्काउँछ। उपमाले रक्षा र नियन्त्रण दुवैको सङ्केत गर्छ। कछुवाले आफ्ना अङ्ग नष्ट गर्दैन; इच्छाअनुसार भित्र तान्छ र बाहिर फैलाउँछ। त्यसैगरी ज्ञानीले इन्द्रियलाई जस्ताको तस्तै राख्छ तर तिनले तानिँदैन। इच्छाअनुसार फर्काउन सक्ने क्षमतालाई स्थापित प्रज्ञाको चिह्नका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08