Verset 2.48
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।
सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥
Translittération
yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya |
siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
हे धनंजय! तू आसक्ति को त्यागकर तथा सिद्धि और असिद्धि में समान बुद्धिवाला होकर योग में स्थित हुआ कर्तव्य कर्मों को कर, समत्व (जो कुछ भी कर्म किया जाए, उसके पूर्ण होने और न होने में तथा उसके फल में समभाव रहने का नाम 'समत्व' है।) ही योग कहलाता है
D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus
हे धनंजय, योग में स्थित होकर, आसक्ति छोड़कर और सफलता-असफलता में समान रहकर कर्म करो। यही समता योग कहलाती है।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 de plus
Mot à mot
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
श्रीकृष्ण योग की परिभाषा देते हैं। योग में स्थित होकर, आसक्ति छोड़कर और सफलता-असफलता में सम रहकर कर्म करना चाहिए। यही समत्व योग कहलाता है। यह परिभाषा तकनीकी नहीं, व्यावहारिक है। यहाँ योग सबसे पहले आसनों या प्राणायाम की विधि नहीं, बल्कि एक भीतरी संतुलन है जिसे हर कर्म में लाया जाता है। धनंजय, अर्थात् धन जीतने वाला, यह सम्बोधन अर्जुन को उनकी पुरानी सफलताओं की याद दिलाता है, जिन्हें अब उन्हें हल्के हाथ से थामना है।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08