Sanskrit

दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।

स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥

18.8

Translittération

duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet |

sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

जो कुछ कर्म है वह सब दुःखरूप ही है- ऐसा समझकर यदि कोई शारीरिक क्लेश के भय से कर्तव्य-कर्मों का त्याग कर दे, तो वह ऐसा राजस त्याग करके त्याग के फल को किसी प्रकार भी नहीं पाता

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

दूसरा रूप राजस त्याग है। व्यक्ति कर्तव्य को इसलिए छोड़ता है कि वह कठिन है, शारीरिक कष्ट या थकान के डर से। ऐसे व्यक्ति को सच्चे त्याग का फल नहीं मिलता। उसका उद्देश्य मुक्ति नहीं, अपना बचाव है। यह श्लोक एक बहुत मानवीय प्रवृत्ति का नाम लेता है: टालने को आध्यात्मिक अनासक्ति का रूप दे देना। श्रीकृष्ण स्पष्ट करते हैं कि कठिनाई से बचने के लिए कर्म छोड़ने से वह शान्ति नहीं मिलती जो सच्चा त्याग देता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08