Sanskrit

यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।

मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥

18.59

Translittération

yadahaṅkāramāśritya na yotsya iti manyase |

mithyaiṣa vyavasāyaste prakṛtistvāṃ niyokṣyati ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

जो तू अहंकार का आश्रय लेकर यह मान रहा है कि 'मैं युद्ध नहीं करूँगा' तो तेरा यह निश्चय मिथ्या है, क्योंकि तेरा स्वभाव तुझे जबर्दस्ती युद्ध में लगा देगा

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण अर्जुन के आरम्भिक इनकार का सामना करते हैं। यदि अहंकार के कारण वे युद्ध न करने का निश्चय करते हैं, तो वह निश्चय झूठा है, क्योंकि उनकी अपनी प्रकृति उन्हें कर्म में लगा देगी। यह श्लोक नैतिक जितना ही मनोवैज्ञानिक भी है। अर्जुन का योद्धा स्वभाव शान्त नहीं बैठेगा; क्षणिक भ्रम से उपजा इनकार उनके गहरे चरित्र के सामने नहीं टिक सकता। श्रीकृष्ण उनसे कह रहे हैं कि असली प्रश्न यह नहीं कि वे कर्म करेंगे या नहीं, बल्कि यह कि समझ के साथ करेंगे या नहीं।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08