Sanskrit

असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।

नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥

18.49

Translittération

asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥ |

naiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ saṃnyāsenādhigacchati ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

सर्वत्र आसक्तिरहित बुद्धिवाला, स्पृहारहित और जीते हुए अंतःकरण वाला पुरुष सांख्ययोग के द्वारा उस परम नैष्कर्म्यसिद्धि को प्राप्त होता है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

इन सबके लक्ष्य का वर्णन किया गया है। जिसकी बुद्धि सब जगह अनासक्त है, जिसने अपने आप को जीत लिया है और जो लालसा से मुक्त है, वह संन्यास के द्वारा नैष्कर्म्य की परम सिद्धि पाता है, यानी कर्म की बाँधने वाली शक्ति से मुक्ति। यह विरोधाभास गीता का केन्द्र है: कर्म से मुक्ति कर्म करने से इनकार करके नहीं, बल्कि आसक्ति के बिना कर्म करके मिलती है। यहाँ संन्यास का अर्थ वही भीतरी संन्यास है जिसका वर्णन पूरे अध्याय में हुआ है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08