Sanskrit

यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।

निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥

18.39

Translittération

yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ |

nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

जो सुख भोगकाल में तथा परिणाम में भी आत्मा को मोहित करने वाला है, वह निद्रा, आलस्य और प्रमाद से उत्पन्न सुख तामस कहा गया है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

तामस सुख आरम्भ में भी और अन्त में भी आत्मा को मोह में डालता है। यह नींद, आलस्य और प्रमाद से आता है। यह जड़ता का आराम है, जो न अभी सच्चा आनन्द देता है, न बाद में कोई भलाई। यह श्लोक सुख के तीन प्रकार के चित्र को, और अध्याय में पहले आरम्भ हुई वर्गीकरणों की लम्बी शृंखला को भी पूरा करता है। इन सबमें सत्त्व को वह गुण बताया गया है जो मुक्ति की यात्रा को सबसे अधिक सहारा देता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08