Sanskrit

यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।

क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥

18.24

Translittération

yattu kāmepsunā karma sāhaṅkāreṇa vā punaḥ |

kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Anvaya (ordre en prose)

यत् तु कर्म कामेप्सुना साहङ्कारेण वा पुनः बहुलायासं क्रियते, तत् राजसम् उदाहृतम्।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

राजसं कर्म कामपूर्तिम् इच्छता अहङ्कारेण वा क्रियते, महता आयासेन च। श्रममात्रं गुणः न इति अनेन दर्श्यते। कामेन अहङ्कारेण च प्रेरितं कर्म प्रायः क्लेशकरं, यतः कर्ता सर्वं स्वभारं मन्यते। सात्त्विकः अपि श्रमं करोति, किन्तु तस्य श्रमः भाररूपः न, स्वाभाविकः इव।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08