Sanskrit

संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।

त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥

18.1

Translittération

saṃnyāsasya mahābāho tattvamicchāmi veditum |

tyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthakkeśiniṣūdana ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

अर्जुन बोले- हे महाबाहो! हे अन्तर्यामिन्‌! हे वासुदेव! मैं संन्यास और त्याग के तत्व को पृथक्‌-पृथक्‌ जानना चाहता हूँ

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

अन्तिम अध्याय अर्जुन के उस प्रश्न से आरम्भ होता है जिसमें वे दो शब्दों का स्पष्ट अर्थ जानना चाहते हैं, जो पूरे संवाद में चलते रहे हैं: संन्यास और त्याग। वे दोनों का तत्त्व अलग-अलग जानना चाहते हैं। श्रीकृष्ण ने अलग-अलग अवसरों पर दोनों की प्रशंसा की है, और ये शब्द सहज ही मिल-जुल सकते हैं। अर्जुन उन्हें तीन नामों से पुकारते हैं, जिनमें केशी नामक असुर का वध करने वाला भी है, जो अन्तिम शिक्षा के आरम्भ में आदर का संकेत है। यह प्रश्न श्रीकृष्ण को पूरी गीता के सूत्रों को एक साथ समेटने का अवसर देता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08