Sanskrit

शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।

न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥

18.15

Translittération

śarīravāṅmanobhiryatkarma prārabhate naraḥ |

nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

मनुष्य मन, वाणी और शरीर से शास्त्रानुकूल अथवा विपरीत जो कुछ भी कर्म करता है- उसके ये पाँचों कारण हैं

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण इस सूची को सर्वत्र लागू करते हैं। मनुष्य शरीर, वाणी या मन से जो भी कर्म आरम्भ करता है, चाहे वह उचित हो या अनुचित, उसके ये पाँच कारण हैं। उद्देश्य उत्तरदायित्व को हटाना नहीं, बल्कि यह दिखाना है कि कर्म अनेक कारणों के मेल से उत्पन्न होता है। यह अगले श्लोक की तैयारी करता है, जो इस संकीर्ण दृष्टि के प्रति सावधान करता है कि जो होता है उसका अकेला कारण केवल व्यक्ति है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08