Verset 15.9
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥
Translittération
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca |
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
ਕੰਨ, ਅੱਖ, ਚਮੜੀ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਨੱਕ, ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
ਇਹ ਸਲੋਕ ਉਹ ਸਾਧਨ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਆਤਮਾ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਕੰਨ, ਅੱਖ, ਚਮੜੀ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਨੱਕ, ਮਨ ਸਮੇਤ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਰਣਨ ਸਿੱਧਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਦਲੀਲ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਅਨੁਭਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਖੇੜਾ ਅਗਲੇ ਸਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08