Sanskrit

न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।

यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥

15.6

Translittération

na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ |

yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

जिस परम पद को प्राप्त होकर मनुष्य लौटकर संसार में नहीं आते उस स्वयं प्रकाश परम पद को न सूर्य प्रकाशित कर सकता है, न चन्द्रमा और न अग्नि ही, वही मेरा परम धाम ('परम धाम' का अर्थ गीता अध्याय 8 श्लोक 21 में देखना चाहिए।) है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण अपने परम धाम का वर्णन यह बताकर करते हैं कि उसे कौन प्रकाशित नहीं करता। सूर्य, चन्द्रमा और अग्नि, जो सामान्य जीवन और वैदिक उपासना में प्रकाश के बड़े स्रोत हैं, वहाँ कोई भूमिका नहीं रखते, क्योंकि वह अपने स्वभाव से ही प्रकाशित है। न लौटने की बात अध्याय में पहले दिए गए वचन को दोहराती है। पाठकों ने इस धाम को एक दिव्य लोक, शुद्ध चेतना का प्रकाश, या दोनों माना है। संवाद में यह अर्जुन को उस लक्ष्य का बोध कराता है जिसकी ओर अनासक्ति ले जाती है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08